Nie sposób natomiast wyobrazić sobie rysunek stołu z zaznaczeniem, że w tym wy­padku oznacza on krzesło i że właśnie tak po­winien go rozumieć oglądający. W dziejach ludzkości, jakkolwiek daleko byś­my się cofnęli, wszędzie spotykamy dwa nie­zależne i równorzędne znaki kulturowe: słowo i rysunek. Każdy z nich ma własną historię. Dla rozwoju kultury prawdopodobnie koniecz­ne jest występowanie obydwu typów systemów znakowych. W ...

Znaki ikoniczne cechuje większa zrozumia­łość. Weźmy następujący sygnał drogowy: lo­komotywa i trzy skośne pasy umieszczone po­niżej . Przedstawiony znak składa sie z dwóch części. Pierwsza — parowóz — ma charakter przedstawiający, druga — trzy sko­śne pasy — ma charakter umowny. Każdy, kto wie o istnieniu parowozów i kolei, patrząc na  ten znak domyśli się, że uprzedza się go o    czymś, co ...

Po to, by odczytać szyld nad sklepem, trzeba znać język, ale by zrozumieć, co znaczy złocisty precelek nad wejściem lub odgadnąć po towarach wystawionych na wy­stawie (w tym wypadku pełnią one rolę zna­ków), co można tutaj kupić, żaden kod — jak się zdaje — nie jest potrzebny.Tak więc komunikat utrwalony za pomocą znaków umownych będzie sprawiał wrażenie zakodowanego, który dla ...

Tak więc, by zrozumieć przedstawienie ikoniczne na rys., trzeba znać reguły równoległego rzu­tu prostego, przedstawiania z profilu. Ponadto łatwo zauważyć, że wizerunek parowozu jest skrajnie schematyczny i nie odtwarza wszyst­kich szczegółów jego wyglądu zewnętrznego, lecz jest znakiem umownym, który sprawiałby takie właśnie wrażenie np. obok fotografii pa­rowozu, ale w połączeniu z pasami odbierany jest jako znak ikoniczny. Dodajmy jeszcze, że ...

Tak np. europejskie malarstwo im­presjonistyczne jawi się odbiorcy chińskiemu jako nic nie przedstawiająca mozaika koloro­wych plam; nam z kolei ów dystans kulturo­wy pozwala mylnie dostrzegać w archaicznych rysunkach człowieka w skafandrze, a w rytual­nym wizerunku meksykańskim —. podłużny przekrój rakiety kosmicznej. Gdy wchodzi w grę tak problematyczny kontakt z przedsta­wicielami cywilizacji pozaziemskiej, rysunki są tak samo bezużyteczne jak słowa’. Prawdopo­dobnie ...

Kończąc rozważania na temat tych dwóch typów znaków, odnotujmy jeszcze jedną ich właściwość: znaki przedstawiające odbieramy zazwyczaj jako „w mniejszym stopniu znaki” niż słowa. Dlatego przeciwstawiają się one sło­wu także w opozycji: „mogą być narzędziem oszustwa — nie mogą być narzędziem oszus­twa”, w myśl znanego porzekadła: „lepiej jeden raz zobaczyć, niż sto razy usłyszeć”. Słowo mo­że być zarówno prawdziwe, jak ...

Uło­żenie zdania z przedmiotów wystawionych w witrynie sklepu (w tym wypadku każdy ele­ment jest znakiem ikonicznym samego siebie), uchwycenie istoty związków między jego po­szczególnymi składnikami i ustalenie między nimi jej granic — należy do zadań nader trud­nych. Tymczasem wystarczy zamienić przed­mioty na słowa, które je oznaczają, i zdanie ułoży się samo przez się. Znaki umowne są przystosowane do opowiadania, do ...

Światy znaków ikonicznych i umownych nie współistnieją tak całkiem po prostu, lecz stale na siebie oddziałują — niekiedy nakładają sie na siebie, niekiedy się odpychają. Proces’ ich wzajemnego przechodzenia w siebie jest jed­nym z najistotniejszych aspektów kulturowego, opanowania świata przez człowieka za pomocą znaków. Szczególnie jaskrawo ujawnia się on w sztuce.Jednakże gdy przyjrzeć się uważniej teks­tom artystycznym oraz historii sztuk, ...

Jednocześnie zachodzi proces odwrotny: czło­wiek stale pragnie opowiadać za pomocą rysun­ku, Który w swej istocie znakowej nie został powołany po to, by służyć za środek narracji.Skłonność grafiki i malarstwa do opowiadania odbierana jest jako najbardziej paradoksalna i zarazem ciągle aktywna tendencja sztuk przedstawiających. W wypadkach skrajnych znak w malarstwie może uzyskać właściwą słowu umowność nośnika i treści. Takie właś­nie są ...

Malowano je w formach ściśle rytualnych. Gdy faraonem była kobieta niezmiennie rysowano chłop­ca, na autentyczną zaś płeć postaci przed­stawianej wskazywały z kolei podpisy słowne. W tym wypadku wizerunek chłopca stanowił wyrażenie, którego treścią była dziewczynka, co kłóci się z samą istotą znaków przedstawia­jących.Między dążeniem do przekształcania znaków przedstawiających w słowne a opowiadaniem, czyli zasadą konstrukcyjną tekstu, istnieje związek oczywisty i ...