Rolę montażu w konstrukcji plastycznej peł­ni połączenie kompozycyjnego uogólnienia ob­razu z samym obrazem, świadome «ułożenie» w kompozycji oraz uogólniony «kontur» obrazu.«Rolę» uogólnienia pełni montaż na drugim etapie .[…].Rola montażu w filmie dźwiękowym polega głównie na wewnętrznej synchronizacji obrazu dźwięku”. „Kino montażowe” miało jednak i ma nadal wielu przeciwników. Spośród sporej liczby teo­retyków nie uznających montażu za uniwersal­ną formułę języka filmowego wystarczy ...

W tym drugim rodzaju kina montaż nie odgrywa widocznej roli, toteż Bazin wymienia tych mi­strzów kina niemego, którzy w swej poetyce poświęcali mu niezbyt dużo miejsca.Właśnie ta druga tendencja zdaniem Andre Bazina przeważała w kinie dźwiękowym i w drugiej połowie XX wieku wyznacza kierunki rozwoju tej sztuki.Rozważmy więc najpierw samo pojęcie mon­tażu. Zjawisko montażu w znaczeniu, które na­dano temu terminowi ...

Szereg artystycz­ny — czyli następstwo elementów strukturralnych w sztuce — konstruuje się inaczej niż nieartystyczne szeregi strukturalne.Typowe następstwo nieartystycznych elemen­tów strukturalnych formuje się w następujący sposób. Dowolny system komunikacyjny można badać w dwóch aspektach — z punktu widze­nia struktury inwariantnej oraz jako realizację zasad strukturalnych tego systemu za pomocą pewnych środków materialnych. I tak np. Fer- dinand de Saussure początkowo ...

Ponieważ w miarę wydłużania się tekstu narastają też nakładane nań ograniczenia struk­turalne, dlatego liczba możliwości wyboru ele­mentu następnego będzie stale malała. Zatem w każdym prawidłowo skonstruowanym tekś­cie ładunek informacyjny od początku do końca będzie się zmniejszał, a redundancja (możli­wość przewidzenia prawdopodobieństwa poja­wienia się elementu następnego w linearnym szeregu tekstowym) — będzie wzrastała. Nale­ży jeszcze podkreślić coś innego. Komunikacja nieartystyczna zakłada, ...

Mówiący i słuchacz jednakowo władają ję­zykiem ojczystym i na tyle dobrze, iż w czasie zwykłej pogawędki przestają go zauważać. Ję­zyk zauważamy wtedy dopiero, gdy człowiek mówiący używa go w sposób niezwykły, indy­widualny: żywy, obrazowy, artystyczny — lub zły, niepoprawny gramatycznie, jąkając się bądź nie wymawiając niektórych głosek. Zaś język używany normalnie, poprawny, jest w zwykłej wypowiedzi niezauważalny. Słuchają­cy zwraca uwagę ...

Struk­tura artystyczna neutralizuje redundancję. Ponadto uczestnik aktu komunikacji artystycz­nej otrzymuje informacje nie tylko z komuni­katu, ale również z języka, jakim przemawia do niego sztuka. Jest więc podobny do człowie­ka, który jednocześnie uczy się języka książki oraz jej treści. Dlatego w akcie komunikacji artystycznej język nigdy nie bywa systemem niedostrzegalnym, zautomatyzowanym i z góry przewidywalnym.Znaczy to, że w trakcie komunikacji artysty­cznej zarówno ...

Tekst powinien jednocześnie być regularny i nieregularny, przewidywalny i nieprzewidywalny. Tę zdumiewającą sytuację znamy wszyscy z doświadczenia. Wszyscy wie­my, że poezja posługuje się mową podlegającą wszystkim regułom gramatycznym danego ję­zyka, do których dochodzą jeszcze pewne regu­ły dodatkowe: rymy, wzorce metryczne, stylis­tyka i inne. Zatem tekst poetycki jest bardziej ograniczony i mniej swobodny niż tekst niepoetycki. Powinien więc nieść mniej informacji. Czyli ...

W rzeczywistości jest jednak właśnie na odwrót: informacyjność tekstu artystyczne­go jest większa, a on sam zawsze jest objętoś­ciowo mniejszy od odpowiadającego mu tekstu nieartystycznego. Paradoks ten ma fundamen­talne znaczenie, tu właśnie tkwi istota tego, co poeci nazywają „cudem sztuki”, a my mogli­byśmy nazwać koniecznością kulturową. Tę organiczną sprzeczność tekst artystyczny przezwycięża na dwa sposoby. Pierwszy związa­ny jest z faktem, że jeden ...

Na przykład na początku jednego z rozdzia­łów Eugeniusza Oniegina Aleksander Pusz­kin umieścił motto z Horacego „O rus!” (co znaczy „O, wsi!”), zakładając również odczyta­nie kalamburowe „O Ruś!”. Drugi sposób pole­ga na współodniesieniu różnorodnych jednostek z różnych systemów. Daje się to porównać do tekstu makaronicznego, w którym na równych prawach używa się 'słów z różnych języków. W sztuce tendencja ta jest nadzwyczaj ...

Zderzanie elementów z różnych systemów (powinny one być przeciwstawne i zestawialne, a więc na jakimś bardziej abstrakcyjnym po­ziomie jednolite) stanowi zwyczajny sposób tworzenia znaczeń artystycznych. Na nim opie­rają się efekty semantyczne typu metafory, sty­listyczne oraz inne sensy artystyczne.Aby wyjaśnić czytelnikowi zasadę współodniesienia różnorodnych elementów, ich konflik­tu i jedności na wyższym poziomie, w wyniku czego każdy element w kontekście całości oka­zuje ...